Simba
deco
img1
img2
img3
Jakie zachowania dziecka mogą wskazywać na zaburzenia integracji sensorycznej? - 3. Objawy zaburzeń integracji sensorycznej u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym
Spis treści
Jakie zachowania dziecka mogą wskazywać na zaburzenia integracji sensorycznej?
1. Zaburzenia integracji sensorycznej
2. Objawy zaburzeń integracji sensorycznej u niemowląt i małych dzieci (do 3 lat)
3. Objawy zaburzeń integracji sensorycznej u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym
4. Symptomy przetrwałych odruchów pierwotnych
Wszystkie strony

Odruchy pierwotne stanowią fundament dla dalszego rozwoju. Są one bazą do późniejszych odruchów posturalnych.

Podczas rozwoju w okresie płodowym pojawiają się odruchy zwane pierwotnymi lub niemowlęcymi. Powinny one być obecne podczas porodu, a ich obecność świadczy o poziomie funkcjonowania centralnego układu nerwowego (CUN). Badanie odruchów to, obok skali Apgar, jedno z podstawowych badań noworodka tuż po porodzie. W ten sposób większość lekarzy neonantologów sprawdza, czy cenralny układ nerwowy (CUN) jest prawidłowo rozwinięty, czy nie jest uszkodzony.
Odruchy pierwotne pozwalają dziecku na reakcję na nowe bodźce ze środowiska. Są to reakcje zupełnie automatyczne niezależne od naszej woli, bo generowane są nie w korze mózgu, a w rdzeniu kręgowym.
Cechą tych odruchów jest to, że mają one ograniczony czas występowania. Odruchy pierwotne powinny stopniowo zanikać. Gdy to nastąpi może pojawić się na ich miejsce następna grupa odruchów, zwanych postularnymi, które pomagają niemowlęciu, czy dziecku, dawać sobie radę z siłą grawitacji i dostarczają podstaw do automatycznej kontroli równowagi, postawy ciała i swobodnych ruchów. Grupa przetrwałych odruchów pierwotnych wskazuje, że centralny układ nerwowy źle funkcjonuje na jakimś poziomie. Odruchów pierwotnych jest bardzo wiele, ale tylko niektóre z nich wykazały wpływ na rozwój i funkcjonowanie istotnych, z punktu widzenia edukacyjnego, umiejętności.

Symptomy przetrwałych odruchów pierwotnych takich jak: toniczny odruch błędnikowy (TOB), asymetryczny toniczny odruch szyji (ATOS), symetryczny toniczny odruch szyji (STOS) są oznaką niepełnej integracji sensorycznej.

Toniczny Odruch Błędnikowy (TOB)

Wywoływany jest przez zmianę położenia głowy w przestrzeni. TOB w zgięciu wywołany jest przez ruch głowy do przodu. Pojawia się ok. 12 tygodnia życia płodowego, integruje między 3-4 m.ż. TOB w wyproście wywłany jest przy odchyleniu głowy do tyłu. Pojawia się podczas porodu, integruje stopniowo od 7 tyg. do końca 3 r.ż. Odruch ten pozwala na kontrolę głowy i właściwą pracę oczu. Pozwala na pokonanie siły grawitacji poprzez właściwą pracę prostowników i zginaczy. Gwarantuje prawidłowe napięcie mięśniowe i postawę.

Konsekwencje niezintegrowanego o czasie odruchu TOB:

  • nieprawidłową postawę ciała (garbienie się lub tendencja do chodzenia na palcach),
  • obniżone (hipotonia) lub zwiększone napięcie mięśniowe (hipertonia),
  • zaburzenia równowagi,
  • chorobę lokomocyjną,
  • niechęć do ćwiczeń sportowych,
  • problemy z percepcją wzrokową (mylenie liter podobnych, np. p/b, b/d),
  • problemy z oceną przestrzeni,
  • niskie umiejętności tworzenia sekwencji,
  • niskie zdolności organizacyjne,
  • upośledzone poczucie czasu,
  • zaburzenia mowy,
  • szybką męczliwość w pozycji stojącej,
  • szybką męczliwość w pozycji z rękoma uniesionymi do góry,
  • szybkie męczenie się podczas chodzenia po nierównym podłożu,
  • lęk wysokości,
  • utrudnioną kontrolę głowy,
  • trudności z postrzeganiem wzrokowym.

Asymetryczny Toniczny Odruch Szyi (ATOS)

Odruch ten wywoływany jest spontanicznym i pasywnym obrotem głowy w bok - następuje wówczas wyprost kończyn tej strony ciała, w którą odwrócona jest głowa dziecka i jednoczesne zgięcie kończyn przeciwnej strony ciała. Pojawia się w 18 tygodniu życia płodowego, integruje - do 4-6 m.ż. Odruch ten we wczesnym dzieciństwie zapobiega leżeniu dziecka twarzą w dół, kiedy jest w pozycji na brzuchu. Pozwala przewrócić się dziecku z pleców na brzuch. Stanowi podstawę ruchu sięgania po przedmioty.

Konsekwencje niezintegrowanego o czasie odruchu ATOS:

  • zachwiana równowaga przy ruchach głowy w którąkolwiek stronę,
  • ruchy jednostronne zamiast naprzemiennych (np. w czasie chodzenia, skakania itd.),
  • trudności z przekraczaniem linii środka ciała,
  • słabo rozwinięte ruchy wodzenia wzrokiem,
  • trudności z ustaleniem dominującej strony ciała,
  • brzydkie i wolne pismo,
  • nieprawidłowy chwyt długopisu, kredki,
  • trudności z opanowaniem ortografii i gramatyki,
  • trudności z wyrażaniem myśli pisemnie,
  • trudności z percepcją wzrokową, szczególnie symetrycznych przedstawień kształtów.

 

Symetryczny Toniczny Odruch Szyi (STOS)

Odruch jest aktywizowany w pozycji na czworakach podczas zmiany pozycji głowy: w zgięciu: odruchowo zginają się ręce i prostują biodra; w wyproście: prostują się ręce, a zginają biodra. Pojawia się dopiero pomiędzy 6 a 9 miesiącem życia i jest odruchem pomostowym pomiędzy odruchami pierwotnymi i postularnymi.

Ten odruch jest ważny podczas podnoszenia się z podłogi - kołysanie na czworakach (przód-tył). Zachęca też dziecko do skupienia wzroku na dalszych przedmiotach, przywiedzenie głowy (poniżej linii kręgosłupa) powoduje zainteresowanie tym, co jest blisko. Inaczej mówiąc jest to ćwiczenie wzroku daleko-blisko. Jeśli nie wygaśnie w swoim czasie, nie wystąpi wówczas faza raczkowania.

Konsekwencje niezintegrowanego o czasie odruchu STOS:

  • znieprawidłową postawa, pochylona sylwetka podczas chodzenia, tzw. małpi chód,
  • tendencja do garbienia się podczas siedzenia w ławce,
  • podczas siedzenia nogi ułożone w kształcie litery "W",
  • zaburzoną koordynację ręce - oczy,
  • syndrom niezdarnego dziecka,
  • dziecko strasznie bałagani przy jedzeniu - rzadko trafia precyzyjnie łyżką do ust,
  • trudności z widzeniem obuocznym,
  • wolne przepisywanie, szczególnie z tablicy,
  • trudności z nauką pływania, szczególnie na brzuchu,
  • trudności w grze w piłkę,
  • zaburzenia uwagi.

Dla prawidłowego rozwoju i integracji odruchów najbardziej istotne są systemy: przedsionkowy i proprioceptywny. Ich funkcjonowanie wpływa między innymi na kształtowanie się prawidłowego napięcia mięśniowego. Jeśli rozwija się ono w sposób nieprawidłowy, to i integracja odruchów następuje w sposób niepełny.



 

baner160